Częstość występowania zaburzeń psychicznych wśród nastolatków i młodych dorosłych, którzy zgłosili się do specjalistycznych placówek zajmujących się tożsamością płciową w Finlandii w latach 1996–2019 (Psychiatric Morbidity Among Adolescents and Young Adults Who Contacted Specialised Gender Identity Services in Finland in 1996–2019: A Register Study)
Data opublikowania badania: 04.04.2026
Link: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/apa.70533
Wnioski
„Większość literatury dotyczącej zaburzeń tożsamości płciowej u nastolatków charakteryzuje się dwoma bardzo powszechnymi niedociągnięciami: brakiem grup kontrolnych, co uniemożliwia oszacowanie rzeczywistego nadmiernego wskaźnika zachorowalności, oraz małą liczebnością próby, co pozostawia pole na wahania losowe”.
Stąd badania z Finlandii są tak wyjątkowe. W badaniu przeanalizowano dane nieco ponad 2 000 młodych osób, które skontaktowały się z fińskimi klinikami zajmującymi się kwestiami tożsamości płciowej w latach 1996–2019, i porównano je z próbą ponad 16 600 osób z ogółu społeczeństwa. Badania wskazują, że osoby ubiegające się o operacje plastyczne związane ze zmianą płci znacznie częściej wymagają skierowania na leczenie psychiatryczne.
Wśród osób ubiegających się o tranzycję nieco mniej niż połowa (45,7%) była objęta specjalistycznym leczeniem psychiatrycznym przed skierowaniem do kliniki zajmującej się kwestiami tożsamości płciowej. Dla porównania, z leczenia psychiatrycznego korzystało zaledwie 15% ogółu populacji.
W przypadku osób, które poddały się tranzycji, odnotowano znaczny wzrost częstości leczenia psychiatrycznego – w przypadku mężczyzn przechodzących tranzycję odsetek ten wzrósł z 9,8% do 60,7%, a w przypadku kobiet – z 21,6% do 54,5%.
Naukowcy zauważyli, że rok 2010 był punktem zwrotnym, po którym nastąpił znaczny wzrost liczby osób ubiegających się o tranzycję. Badanie wykazało, że młodzież skierowana do kliniki po tym okresie częściej wymagała leczenia psychiatrycznego zarówno przed, jak i po skierowaniu do kliniki zajmującej się kwestiami tożsamości płciowej, w porównaniu z okresem przed 2010 r.
Naukowcy stwierdzili: „W rzeczywistości znaczny wzrost zapotrzebowania na leczenie psychiatryczne zaobserwowano wśród nastolatków, którzy przeszli medyczną tranzycję, szczególnie wśród tych, którzy pragnęli wyglądać jak dziewczyna”.